Nederlandse rechter dwingt de staat om luchtkwaliteit te verbeteren, Greenpeace volgt in België

Luchtverontreiniging -or

 

Gisteren heeft een rechtbank in Den Haag uitspraak gedaan in een kortgeding van de organisatie Milieudefensie tegen de Nederlandse Staat. De klager werd volledig in het gelijk gesteld: de overheid wordt door de rechter verplicht, alles in het werk moet stellen om op zo kort mogelijke termijn overal in Nederland aan de Europese luchtkwaliteitswet te voldoen. Greenpeace stelt nu de Vlaamse en Waalse regering in gebreke

Het is al de tweede keer dat een dergelijke vordering van een groep van burgers en verenigingen door een Nederlandse rechtbank wordt gehonoreerd, na de befaamde ‘Klimaatzaak’ van enkele jaren geleden. Anne Knol, campagneleider duurzame mobiliteit bij Milieudefensie: “Dit is een regelrechte doorbraak voor gezonde lucht! We zijn blij dat de rechter de Staat dwingt om de gezondheid van de burgers beter te beschermen. De luchtvervuiling in Nederland moet nu echt aangepakt worden zodat minder mensen door luchtvervuiling ziek worden of doodgaan. Ook voor de miljoen longpatiënten in Nederland is dit zeer hoopvol nieuws.”

Een plan binnen twee weken

De rechter bepaalde in het vonnis onder meer dat de Nederlandse Staat binnen twee weken een plan moet maken om “voorspelbaar en aantoonbaar” overal aan de Europese grenswaarden te voldoen. Het vonnis verbiedt bovendien dat de overheid nog maatregelen zou nemen die leiden tot nieuwe overschrijdingen van de wet.

Milieudefensie gaat het overigens niet bij deze overwinning laten. Uit studies blijkt dat de Europese grenswaarden van luchtpolluenten de gezondheid onvoldoende beschermen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert veel strengere advieswaarden dan de Europese normen. Milieudefensie eist nu dat de Nederlandse Staat ook die strengere waarden gaat naleven. Die eisen zijn onderdeel van de zogenaamde ‘bodemprocedure’ die de organisatie al eerder aanspande, en waarin ze het juridisch argument gebruikt dat de staat het mensenrecht op gezondheid schendt vanwege de falende aanpak van de luchtkwaliteit. Op 14 november behandelt de rechtbank deze andere eis.

Luchtverontreiniging -België -or

Ook in België mogelijk?

In België loopt intussen een gelijkaardige procedure rond de vordering van de Klimaatzaak, waarbij zich al meer dan 31.000 mensen als mede-eiser hebben aangesloten. Maar (ook gezien de ingewikkelde Belgische communautaire bevoegdheidsverdeling) hier kan het nog even duren voor we weten of een Belgische rechter dezelfde juridische logica zal volgen als nu al twee keer in Nederland is gebeurd.

Volgt Vlaanderen?

Enkele dagen na de uitspraak van de Nederlandse rechter kondigt Greenpeace België aan dat het Vlaams milieuminister Schauvliege ingebreke stelt voor hetzelfde doel: “De Vlaamse regering via de rechtbank op haar plicht wijzen om burgers voldoende te beschermen tegen de catastrofale impact van vervuilde lucht op onze gezondheid.” Ook de Waalse regering mag zich verwachten aan een ingebrekestelling vanwege Greenpeace.

Greenpeace verwijst o.m. naar het Europees Milieuagentschap, dat al eerder stelde dat België jaarlijks meer dan 12.000 vroegtijdige overlijdens kent ten gevolge van de luchtvervuiling. De advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor fijn stof worden nergens in Vlaanderen gerespecteerd, maar Greenpeace focust in deze ingebrekestelling vooral op de vervuiling van stikstofdioxide (NO2) dat in Vlaanderen overwegend door de dieselwagens en vrachtwagens wordt uitgestoten. Metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij tonen systematisch aan dat de Europese grenswaarden voor stikstofdioxide in 2015 op diverse plaatsen overschreden werden.

Joeri Thijs van Greenpeace: “We maken onze kinderen collectief ziek. De Vlaamse regering heeft al vele jaren beleid op papier om de luchtkwaliteit te verbeteren. Studie na studie vertelt ons dat het probleem nog groter is dan we durfden vermoeden.”

Dringende maatregelen

Greenpeace argumenteert de ingebrekestelling met de vaststelling dat de Vlaamse regering cruciale ingrepen verzuimt: de invoering van een kilometerheffing voor personenwagens, of de aanpassing van de autofiscaliteit aan de reële uitstoot. “Gezien de catastrofale gevolgen is dat schuldig verzuim.”

In een eerste reactie bevestigt minister Schauvliege dat de Vlaamse overheid verplicht is om de Europese richtlijnen na te leven, maar dat de regering verkiest dat het beleid door een parlement wordt bepaald in plaats van een rechter. Zij ziet maar twee plaatsen waar de Europese norm systematisch wordt overschreden: Hoboken (loodemissies) en de agglomeratie Antwerpen voor NO2, en zegt dat die knelpunten worden aangepakt met saneringsplannen. tegen eind dit jaar wil de Vlaamse regering een nieuw luchtkwaliteitsplan afronden.

Op de luchtvervuiling van fijn stof ging de minister niet in.

(Update op 11/9/2017)

Bron: Duurzaam Nieuws, De Standaard

Bekijk het volledig overzicht van gratis nieuws op onze website

Meer gratis nieuws binnen het thema Milieu

Milieu