Buiten aan het werk? Let op voor berenklauw

De Stichting Brandwonden heeft een waarschuwing verspreid voor de berenklauw, een plant die momenteel volop in opmars is in het Brussels Gewest. De plant bevat een giftig sap dat brandwonden kan veroorzaken. Werknemers die vaak buiten aan de slag zijn, zoals de groendienst, letten dus best extra op voor deze plantsensoort. 

Hoe ziet berenklauw er uit? 

In België bestaan er twee soorten berenklauwen:
  • De reuzenberenklauw wordt 5 meter hoog en heeft tussen juli en september paraplugrote, witte bloemschermen met een diameter van 50 cm tot 1 meter. De enorme bladeren zijn behaard en de stengel is roodgevlekt. Deze variant komt voornamelijk voor in wegbermen, langs spoor- en waterwegen en in verwaarloosde tuinen en bossen. Vooral langs de Brusselse ring is de reuzenvariant aan een opmars bezig. 
  • De  gewone of inlandse berenklauw heeft geen rode vlekken op de stengel en wordt tot 2 meter hoog.

Letsels na contact

De Stichting Brandwonden raadt aan om de reuzenberenklauw niet aan te raken, omdat de plant een giftig sap bevat. Als de plant in de omgeving groeit van kinderspeelplaatsen, wordt aangeraden om aan de groendienst van de gemeente te vragen om de reuzenberenklauw weg te halen.
 
De reuzenberenklauw kan immers brandwonden veroorzaken. Ongeveer 24 uur na het contact met het sap ontstaan rode, jeukende vlekken, die enkele uren later overgaan in een scherp begrensde ontsteking van de huid met zwelling en blaarvorming. De letsels genezen pas na 1 à 2 weken. Na genezing kunnen ze een bruinverkleuring (hyperpigmentatie) van de huid achterlaten. 
 
Het sap van de berenklauw is ook giftig en vormt een risico tot vergiftiging als er sprake is van opname via de mond. Als het sap in de ogen terechtkomt, kan in het ergste geval permanente blindheid ontstaan.
 
De gewone berenklauw komt veel in België voor, maar is minder gevaarlijk. In combinatie met zonlicht kan contact met de plant irritatie veroorzaken. 

Bescherming

De belangrijkste risicogroep zijn mensen die via hun beroep in contact komen met de plant, zoals tuiniers en landschapsarchitecten. Wieden zonder handschoenen of het gebruik van gereedschap zonder de nodige bescherming leidt vaak tot fotodermatitis (lichtontsteking). Omdat het contact met de plant zelf volledig pijnloos is, kunnen personen na contact met de plant hun handelingen urenlang voortzetten zonder zich ergens bewust van te zijn.
 
Iedereen die werkt waar de reuzenberenklauw voorkomt, zou geïnformeerd moeten zijn over de gezondheidsrisico’s. Bij werkzaamheden buiten (bv. snoeien of gras maaien) moet contact met de plant vermeden worden. Men moet vermijden dat het sap van de reuzenberenklauwop de huid terechtkomt. Daarom enkele beschermingsmaatregelen:
 
  • Raak de planten niet aan of wrijf er niet over met de blote huid. Aangetaste huid moet afgeschermd worden tegen ultraviolet licht. Toxiciteit kan het resultaat zijn van gelijk welke activiteit die het kreuken, afsnijden of aanraken van het blad inhoudt. 
  • Bedek alle lichaamsdelen met beschermende kledij. Synthetisch materiaal heeft de voorkeur, want katoen of linnen absorbeert het sap en plantenharen dringen er doorheen. Draag handschoenen met lange mouwen. Tijdens het maaien is een beschermbril aangeraden. Let erop dat je met handschoenen die nat zijn van het sap niet de blote delen van de huid aanraakt. Moderne toestellen zoals bosmaaiers kunnen verpulverd plantenmateriaal verstuiven; bij gebruik ervan bieden een veiligheidsbril en mondmasker de nodige bescherming.

Wat te doen na contact met de plant?

Indien u in contact komt met berenklauw, moet u de volgende maatregelen nemen:
  • Spoel en was de huid onmiddellijk overvloedig met koud water en zeep, dit onder een harde waterstraal.
  • Ga zeker naar de dokter als er huidletsels te zien zijn of neem contact op met een brandwondencentrum, zeker na intensief contact. 
  • Pas efficiënte wondzorg toe (dagelijks reinigen, desinfecteren en nieuwe verbanden aanbrengen).
  • Een behandeling van de huid met steroïden kan, indien vroegtijdig toegepast, het ongemak verminderen.
  • De wonde moet minstens 48 weggehouden worden van zonlicht
  • Indien het sap in de ogen terechtkomt, moeten de ogen overvloedig gespoeld worden en gaat u best naar een spoedgevallendienst.
  • Vermijd na genezing de zon gedurende 6 maanden. Gebruik zonnecrème en/of een zonnebril
 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid