IAO: werknemers met psychische stoornissen ondersteunen in plaats van uitsluiten

Psychische stoornissen waren altijd al een delicaat onderwerp op de werkvloer wegens de stigmatisering en de angst die ermee gepaard gaan. Het woord ‘psychische aandoeningen’ verwijst niet alleen naar ernstige ziektes, maar ook naar veel voorkomende stoornissen zoals depressie, angst, stress op het werk of burn-out. Dergelijke stoornissen kunnen goed worden behandeld als ze op gepaste wijze worden aangepakt.

“In de meeste gevallen is het een veel betere oplossing om de getroffen werknemers te steunen zodat ze hun baan kunnen behouden of hun werk na afwezigheid kunnen hervatten dan om hen van de werkplaats uit te sluiten en voor altijd als langdurig ziek of invalide te beschouwen”. Dat zegt Shruti Singh, arbeidseconoom bij de OESO.
In OESO-landen lijdt gemiddeld ongeveer 20 procent van de bevolking op beroepsleeftijd op een bepaald moment aan een psychische stoornis, aldus Mevrouw Singh. “Dat betekent dat iedereen een hoog risico loopt om tijdens zijn loopbaan met psychische stoornissen geconfronteerd te worden”.
Stoornissen als depressie opmerken en vroegtijdig steun bieden, zijn van fundamenteel belang. Maar dat is ook één van de moeilijkste fasen, want psychische stoornissen blijven vaak verborgen en de oorzaken ervan kunnen heel uiteenlopend zijn: persoonlijke problemen thuis, trauma’s uit de kindertijd of werkgerelateerde stress.
“Bovendien maakt de angst om door de onderneming of collega’s te worden afgewezen of gestigmatiseerd het voor die medewerkers heel moeilijk om hun hiërarchische overste in vertrouwen te nemen”, verklaart Stefan Tromel, specialist in handicapgerelateerde aangelegenheden bij de IAO, die ook deelnam aan het event. 
“Tal van werknemers die te maken hebben met psychische problemen nemen geen ziekteverlof op terwijl ze dat echt nodig hebben. Hierdoor daalt hun productiviteit, wat problematisch wordt voor de onderneming”, aldus nog Stefan Tromel.
Zorgen voor bewustmaking 
Met een aangepaste opleiding en een betere sensibilisering kunnen de hiërarchische meerderen een sleutelrol spelen in het omgaan met problemen rond geestelijke gezondheid op het werk. Als ze voortekens van psychische stoornissen opmerken, kunnen ze in dialoog gaan met de betrokken personeelsleden, zonder te wachten tot deze hun ziekte openlijk met hen bespreken. 
“Naargelang de oorzaak van het probleem kunnen hiërarchische oversten een medewerker helpen tijdens een moeilijke periode door hem vertrouwelijkheid te waarborgen en zijn baan of werkpost indien mogelijk aan te passen. Door een dergelijke dialoog aan te gaan, kunnen lange periodes van ziekteverlof of het risico om een talentvolle medewerker te verliezen worden vermeden”, verduidelijkt dhr. Tromel.
 
“Er dient te worden gezorgd voor systematische follow-up van medewerkers met ziekteverlof alsook voor begeleiding bij werkhervatting. Dit moet gepaard gaan met kwaliteitsvolle banen en betere arbeidsomstandigheden”, voegt mevr. Singh toe.
 
De ondernemingen moeten toegang hebben tot informatie over psychische problemen op het werk. Omdat dergelijke problemen vaak worden doodgezwegen, worden inspanningen gedaan om de bedrijfsleiders beter te informeren.
De mensen aan het werk houden in plaats van afhankelijk te maken van uitkeringen 
De situatie van werknemers die werkloos worden nadat ze hun baan wegens psychische problemen zijn verloren, is ook verontrustend.
 
“Mensen met een banale psychische stoornis lopen 2 tot 3 keer meer risico om werkloos te worden dan anderen”, meldt mevr. Singh. Langdurige werkloosheid komt vaak voor en leidt tot ontmoediging of zet hen ertoe aan om zich uit de arbeidsmarkt terug te trekken.
 
“Het is essentieel om mensen aan te moedigen het werk te hervatten in plaats van jarenlang van een uitkering te leven”, voegt Stefan Tromel van de IAO toe. “Als iemand moet stoppen met werken omdat hij te ziek is om verder te werken, dient te onderneming te worden gestimuleerd om contact met die persoon te onderhouden en een oplossing te vinden om hem na zijn herstel terug in de onderneming op te nemen”.
 
Maar niet alleen de bedrijfswereld is onvoldoende gesensibiliseerd. Mevr. Singh benadrukt dat de sociale beschermingsstelsels een uitkeringstrekker vaak te snel als arbeidsonbekwaam bestempelen.
 
“Aan jonge volwassenen met psychische stoornissen wordt vaak een invaliditeitsuitkering toegekend terwijl ze begeleid zouden moeten worden naar werk”, zegt ze. 
 
Een betere optie zou zijn om de situatie op gezette tijden te herbekijken om hen te helpen het invaliditeitsstelsel achter zich te laten als ze zijn hersteld of een baan hebben gevonden die verenigbaar is met hun handicap.
IAO, Troubles psychiques au travail: ne pas céder à la stigmatisation, 31 oktober 2014
 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid