Langdurig ziek? Kans op terugkeer naar oude job klein

Minder dan de helft van de werknemers die langer dan drie maanden ziek zijn, keert terug naar zijn oude werk. ‘Bedrijven moeten hun zieke werknemers vanaf de eerste maand begeleiden’, stellen experts
 
Van wie langer dan een jaar ziek is, gaat maar een op de vijf terug naar zijn werkgever. Onthutsende cijfers, temeer omdat intussen een recordaantal van 370.000 werknemers en zelfstandigen langer dan een jaar ziek thuis zit. De kans dat ze naar hun baan terugkeren, is uiterst miniem.

Opvallend is dat de terugkeer naar het werk niet zozeer wordt bemoeilijkt door de aandoening. ‘Andere factoren, zoals een tekort aan zelfvertrouwen, angst voor de leidinggevende en de reacties van de collega’s, spelen een grotere rol’, zegt Chris Wuytens van de HR-dienstverlener Acerta. Samen met Idewe heeft Acerta onderzoek gedaan naar kenmerken van chronisch zieken.

Vooral bij mentale problemen en lichamelijke klachten zoals rugpijn is de kans op een terugkeer klein. ‘Het lijkt logisch om zieke werknemers thuis te houden tot ze volledig genezen zijn, maar zeker in die gevallen is dat niet zo’, zegt Wuytens. ‘Bij rugklachten is bewezen dat opnieuw aan de slag gaan net helpt.’

Volgens Lode Godderis, professor aan de KU Leuven en onderzoeker bij Idewe, zitten werkgevers vaak niet te wachten op de terugkeer van een ziek personeelslid. ‘Een bedrijf heeft zijn werk herverdeeld of het heeft voor een tijdelijke vervanger gezorgd. Dikwijls staat een onderneming niet te springen om de arbeidsorganisatie opnieuw aan te passen, onder meer uit vrees dat een zieke snel zal hervallen. Dat is onterecht.’

De regering-Michel wil zieke werknemers opnieuw naar werk begeleiden. In de tweede maand van hun ziekte moeten ze een vragenlijst invullen. Op basis daarvan schat een arts in wat nodig is opdat een zieke weer aan de slag kan gaan. Dat kan de huidige baan zijn, maar ook aangepast werk. Zo worden zowel de werknemers als de werkgevers bij de re-integratie betrokken.

Volgens Wuytens en Godderis gaat de federale regering niet ver genoeg. ‘Bedrijven moeten tijdens de eerste maand ziekte hun werknemer contacteren, anders gaat kostbare tijd verloren’, merkt die laatste op. ‘Leidinggevenden moeten meer communiceren met een zieke werknemer. Ze hoeven niet te praten over de aandoening zelf, maar wel over wat er moet gebeuren opdat de zieke opnieuw aan de slag kan gaan.’

Ook de arbeidsgeneesheer speelt volgens Wuytens een belangrijke rol. ‘Een huisarts weet aan welke aandoening zijn patiënt lijdt, maar hij weet niet wat er op de werkvloer speelt. Door de arbeidsgeneesheer te contacteren kan dat worden opgelost. Die kan uitzoeken of er praktische aanpassingen nodig zijn op de werkvloer. Een bouwvakker die herstelt van een rugaandoening kan niet op een stelling kruipen, maar kan wel andere taken uitvoeren.’

Een andere oplossing is een zieke eerst deeltijds aan het werk te zetten. ‘Werkgevers moeten hun werknemers de kans durven te geven om op hun eigen tempo aan de slag te gaan.’

Wuytens en Godderis vinden het alvast een goede zaak dat de regering vooralsnog geen sancties invoert om langdurig zieken die niet meewerken aan hun re-integratie te straffen. ‘Zieken naar werk begeleiden, moet een positief verhaal zijn. Anders werkt het niet’, besluiten ze. ‘Het overgrote deel van de zieken wil terug naar de werkvloer, maar als het gepercipieerd wordt als een verplichting dreigt een groot deel af te haken.’
 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid