Leraars hebben niet meer stress dan anderen

Leerkrachten hebben niet meer last van stress of depressie dan mensen die een andere job uitoefenen. Dat blijkt uit een onderzoek van Filip Van Droogenbroeck van de VUB. "Er zijn wel maatregelen nodig die de ervaren leerkrachten gezond en gemotiveerd houden en vooral: die hen het werk langer doen volhouden."

Van Droogenbroeck wilde nagaan of de suggestie klopte dat leerkrachten met een zekere staat van dienst meer vatbaar zijn voor burn-out en depressie dan de beoefenaars van andere beroepen. Hij onderzocht het in zijn doctoraat met de catchy titel 'Too tired to teach?', dat hij onlangs verdedigde. De kersverse doctor in de sociologie baseerde zich op databanken van de Serv en van de Nationale Gezondheidsenquête. Zo kon hij het onderwijzend personeel vergelijken met 31 andere beroepen. Iets wat in andere onderzoeken over het welbevinden van leerkrachten nooit gebeurde.

Hij stelde vast dat leerkrachten er niet uitspringen op het vlak van werkdruk of werkuren. Ze rapporteren ook niet meer problemen met hun mentale gezondheid (depressie, angst) dan de rest. Over burn-outs zijn te weinig betrouwbare studies om een deftige vergelijking te kunnen maken. Daarentegen zijn de leerkrachten bij degenen die grotere arbeidsvreugde, afwisseling in hun werk en mogelijkheden om bij te leren melden. "Ze staan er dus beter voor dan algemeen wordt aangenomen", oordeelt Van Droogenbroeck.

Dat wil echter niet zeggen dat alles peis en vree is in het onderwijs. De socioloog ondervroeg daarom 3.200 (ex-)leerkrachten ouder dan 45 jaar over hoe ze naar hun loopbaan kijken. Ook bij hen is, net als bij de beginnende collega’s, de uitval groot, zij het om andere redenen. De problemen blijken vaak niets met het lesgeven op zich te maken te hebben. Met stip op één als stressfactor staat de administratieve druk. Dat blijkt ook uit de citaten van respondenten die Van Droogenbroeck in zijn dissertatie opnam. ‘Sommige scholen gaan wat dat betreft echt in overdrive’, leerde Van Droogenbroeck. ‘Alles moet op papier staan. Terwijl dat helemaal niet moet van de inspectie. De leerkrachten zien ook de zin van al die paperassen niet in. Een goeie directie kan hier optreden als een buffer. Leerkrachten die meer autonomie krijgen, voelen zich beter. De rol van de directie blijkt cruciaal in hun welbevinden.

Verder zijn er ook weinig te promotiemogelijkheden, zegt Van Droogenbroeck nog in "De ochtend".

De onderzoeker denkt daarom dat het niet slecht is om de loopbaan te herbekijken. "Ik denk dat er een grondige hervorming nodig is, zoals al zolang is beloofd", zegt hij. Hij verwijst onder meer naar mogelijkheden waarbij oudere leerkrachten nieuwe taken krijgen, onder meer de begeleiding van jonge leerkrachten. "Niemand wil een uitgebluste leerkracht voor de klas. Daarvoor is ons onderwijs te belangrijk." 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid