NBN S 21-111-1 Selectiecriteria voor spraakalarmsystemen nu van kracht

Sinds 11 september 2017 is de Belgische norm 'NBN S 21-111-1:2017 Branddetectie- en brandmeldsystemen - Spraakalarmsystemen - Deel 1: selectiecriteria' van kracht. Deze norm geeft de regels om te bepalen of spraakalarmsystemen binnen en rond bouwwerken noodzakelijk zijn en definieert de criteria voor het selecteren van spraakalarmsystemen.
Toepassingsgebied van de norm
Een spraakalarmsysteem (vaak ook aangeduid als ‘VAS’ – Voice Alarm System) is een instrument voor een snelle en veilige evacuatie van een gebouw in geval van een noodsituatie.

Spraakalarmsystemen hebben tot doel duidelijk verstaanbare informatie te verstrekken aan personen in (of in de nabijheid van) een gebouw waarin zich een calamiteit voordoet om deze personen te begeleiden naar een plaats waar ze niet meer in gevaar zijn.

Binnen de Belgische normalisatiecommissie NBN/CEN TC 72 ‘Branddetectie’ werkt een werkgroep aan een reeks nieuwe installatienormen voor spraakalarmsystemen.
Het eerste deel, NBN S 21-111-1, dat de selectiecriteria behandelt, is sinds 11 september 2017 van kracht.

Deze norm is van toepassing op spraakalarmsystemen van het type VAS-P en VAS-C:
  • VAS-P: in alle betrokken zones van het bouwwerk geven de luidsprekers een al dan niet vooropgenomen bericht weer waarvan de inhoud duidelijk en verstaanbaar is voor alle personen die het bericht horen. (de P staat voor Publiek)
  • VAS-C: in alle betrokken zones van het bouwwerk geven de luidsprekers een al dan niet vooropgenomen bericht weer waarvan de inhoud gecodeerd is en bijgevolg enkel duidelijk is voor bevoegde personen, zoals bv. het ter plaatse zijnde interventieteam. (de C staat voor geCodeerd)
Wanneer een spraakalarmsysteem voorzien?
Wanneer en hoe een spraakalarmsysteem zal toegepast worden, wordt bepaald op een basis van een risicoanalyse en een evaluatie van de behoeften. Vermits deze analyse een vlag is die vele ladingen moet dekken, reikt de NBN S 21-111-1 de preventieadviseurs een helpende hand door het voorleggen van een (weliswaar niet-exhaustieve maar toch behoorlijk gestoffeerde) lijst met allerhande vragen en elementen die in overweging moeten genomen worden en gedocumenteerd moeten worden.

Met de volgende elementen moet men rekening houden bij het toepassen en bepalen van een spraakalarmsysteem:
  • de regelgeving en andere toepasselijke voorschriften: de verwachte evacuatietijd, de hoeveelheid en de densiteit van de aanwezigen, de evacuatie- en interventiestrategie, enz.;
  • de ‘representatieve’ aanwezigen (zelfredzaam of niet, wakend of slapend, aanwezigheid slechthorenden, …);
  • het type bouwwerk en de configuratie (hoogte, uitgestrektheid, complexiteit, compartimentering, stabiliteit en reactie bij brand, …);
  • de uitbating en de activiteiten die plaatsvinden in het gebouw waardoor een ‘bijzonder risico’ kan ontstaan (risicoprofiel van de site, grootte vergaderruimtes, opslag gevaarlijke producten, grootte van de concentratie van personen, …).
Een behoorlijk aantal vragen moet dus in overweging genomen worden en in het dossier moet hierop een antwoord gevormd worden.

Losstaand van bovenstaande, moet de risico- en behoefteanalyse uiteraard ook specificeren welke delen of zones van het gebouw bedekt moeten worden door het spraakalarmsysteem. Hierbij worden de uit andere delen van de Belgische normen met betrekking tot branddetectie- en brandmeldsystemen reeds gekende classificaties naar analogie gebruikt (totale dekking; gedeeltelijke dekking, dekking van de evacuatieroutes, lokale dekking).

Behoudens bovenstaande, worden in de nieuwe norm hulpmiddelen aangereikt onder de vorm van beslissingsschema’s (zie figuur) om de keuze te vergemakkelijken in welke situatie een bepaald type van spraakalarmsysteem aanbevolen wordt.

Voorbeeld van een beslissingsschema voor spraakalarmsystemen


Normenreeks S 21-111
In de andere nog te verschijnen delen van de norm zullen de ontwerp-, installatie- en exploitatieregels en de verantwoordelijkheden (m.a.w. wie doet wat) beschreven worden.
Meer weten over spraakalarmsystemen?
Wat is zo’n spraakalarmsysteem precies?
Wat is de meerwaarde ervan?
Wanneer dit type van systemen inzetten?
Wat zijn enkele van de elementaire vragen die ik mij als preventieadviseur daarbij moet stellen?

Het hele verhaal leest u op senTRAL…
Spraakalarmsystemen: definitie en situering
Spraakalarmsystemen: voordelen
Spraakalarmsystemen: toepassing en keuze
Spraakalarmsystemen: normen en regelgeving
Spraakalarmsystemen als nieuwe technologie bij evacuatie en invacuatie


Ook op senTRAL:

De integrale versie van de norm NBN S 21-111-1.

Bronnen:
Belgisch Staatsblad van 11 september 2017
Bureau voor normalisatie (NBN)
 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid