Waarin verschilt ISO 45001 van OHSAS 18001 en VCA?

Consultatie en participatie van de werknemers, over de nodige competenties beschikken, kennis hebben van status van compliance: dit zijn enkele van de verschillen tussen ISO 45001 en OHSAS 18001 en VCA. Hieronder vindt u een overzicht.
 
In ISO 45001 wordt een grotere nadruk gelegd op het betrekken van de veiligheids-, gezondheids- en welzijnsaspecten op strategische aspecten van de organisatie. Het strategisch beleid moet overeenkomen met het welzijnsbeleid en omgekeerd zal het welzijnsbeleid moeten overeenkomen met het strategisch beleid. Strategie en welzijnsbeleid moeten dus op elkaar zijn afgestemd. Voor het strategische beleid zal op basis van de contextanalyse de ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie worden onderzocht, waaronder ook de analyse van de noden en verwachtingen van de stakeholders. 

Zelf vind ik de introductie van het begrip ‘cultuur’, een belangrijke toevoeging bij de norm ISO 45001 ten opzicht van OHSAS 18001 en VCA. Cultuur wordt in tegenstelling tot OHSAS 18001 en VCA expliciet vermeld in o.a. de paragrafen 5.1 leiderschap en betrokkenheid, de gevarenidentificatie 6.1.2 en bij de invulling van de continue verbetering in paragraaf 10.3. 

Ook de consultatie en de participatie is belangrijk gewijzigd (5.4): werknemers moeten minimaal bij 9 onderwerpen worden geconsulteerd en werknemers moeten minimaal bij 7 punten participeren. Deze resp. 9 en 7 punten komen bovenop het algemeen principe dat werknemers moeten participeren en moeten worden geconsulteerd bij de algemene werking van het veiligheidsmanagementsysteem. 

Gelijkaardig aan de kwaliteits- en milieumanagementsystemen, wordt er niet enkel uitgegaan van risico’s maar ook van opportuniteiten. Deze nieuwe aanpak van niet enkel naar risico’s te kijken maar ook naar opportuniteiten, is nieuw in ISO 45001 en is niet aanwezig bij OHSAS 18001 noch VCA.

ISO 45001 vereist dat werknemers beschikken over de nodige competenties (7.2). Eerst moeten de competenties worden vastgelegd en daarna moeten trainingsbehoeften worden bepaald. ISO 45001 gaat daarbij verder dan OHSAS 18001 waar de onderbouwing van de competenties niet is voorzien. Dit geldt ook voor VCA, waar naast de algemene opleiding VCA-basis (3.2) en VCA-VOL (3.3) er verplichte opleidingen met examen worden opgelegd in de VCA-checklist voor de risicovolle taken (3.4). Voorbeelden van deze risicovolle taken zijn het werken met hoogtewerker, het aanslaan van lasten, het betreden besloten ruimten, enz.  Hoe met competenties wordt omgegaan, is expliciet beschreven in VCA, terwijl ISO 45001 meer ruimte laat om op basis van de risico’s één en ander aan te passen aan de organisatie.  ISO 45001 voorziet in competenties om de gevaren te identificeren, en dit is beperkt voorzien in VCA bij Laste Minute Risico Analyse LMRA (2.3) waarbij medewerkers voor de werken aan te vatten een controle doen op de gevaren en de genomen preventiemaatregelen.

ISO 45001 spreekt in 8.1 expliciet dat bij meerdere werkgevers op één en dezelfde arbeidsplaats, afstemming moet gebeuren. Dit is voor België geen wijziging gezien dit reeds in de Wet op het Welzijn was opgenomen en volgens de naleving van de wetgeving in OHSAS 18001 reeds werd geborgd. Voor VCA wordt het afstemmen met andere werkgevers op de bouwplaats beperkt tot de registratie van de bespreking van de inhoud van het projectveiligheidsplan met de medewerkers van deze onderaannemers (5.3) en de communicatie in de taal van de werknemers (3.7).  Zeker naar in- en externe communicatie (7.4) vereist ISO 45001 meer.  Een proces waaruit blijkt waarover, wanneer, met wie en hoe wordt gecommuniceerd is in ISO 45001 vereist, terwijl OHSAS 18001 zicht beperkt tot interne communicatie.

ISO 45001 voorziet een aparte paragraaf 8.1.3 en een apart proces voor ‘management of change', terwijl OHSAS 18001 dit in voorziet in het proces operationele uitvoering.  Buiten een driejaarlijkse aanpassing van de risicoanalyse en –evaluatie (2.1), voorziet VCA weinig over veranderingen en de impact op de organisatie.

De organisatie moet kennis hebben over de status van compliance. VCA voorziet geen bepalingen over de naleving van de wetgeving en OHSAS 18001 voorzag in de verplichting om de beoordeling van de compliance uit te voeren. ISO 45001 gaat een stap verder en vereist een ‘compliancestatus’ met een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot de wettelijke eisen op gebied van welzijn. 

De directiebeoordeling in ISO 45001 is aangepast aan de nieuwe systeemelementen van ISO 45001 zoals o.a. de context, de belanghebbenden of de risico’s en opportuniteiten. Deze systeemelementen zijn niet opgenomen in OHSAS 18001 noch VCA. De directiebeoordeling is meer dan voorheen output-gericht waarbij de directie acties vooropstelt die zullen worden genomen met betrekking tot de goede werking van het veiligheidsmanagementsysteem VMS.

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid