Wat doen als OHSAS 18001- of VCA-gecertificeerde in afwachting van ISO 45001?

De weg naar een internationaal erkende ISO-norm ISO 45001 over veiligheidsmanagementsystemen, is lang en (te) moeilijk.  Op dit moment is er onzekerheid over het tijdstip van het verschijnen van de definitieve norm ISO 45001 en onzekerheid is nooit goed voor een bedrijfsorganisatie. 

Publicatie ISO 45001 eind 2017? Eind 2018? Of helemaal niet?

Na de publicatie van de ISO/DIS 45001  in februari 2016 verscheen op 19 mei 2016 een tweede DIS-versie of de ISO/DIS45001.2.  Deze tweede DIS-versie DIS 45001.2 verschilt in weinig van de eerste DIS-versie DIS 45001.  De DIS of Draft International Standaard (DIS-versie) is de tweede stap in de ontwikkeling van een ISO-norm.  De DIS-versie volgt op de eerste stap of de Committee Draft (CD-versie) en na de DIS komt de derde stap of de Final Draft International of FDIS-versie.  Na elk van deze drie stappen CD-, DIS- en FDIS-versie is er een stemming op basis waarvan wordt bepaald of naar de volgende stap wordt gegaan.  Voornamelijk tekstuele wijzigingen en herformuleringen werden dus aangebracht aan de tweede DIS-versie.  Op dit moment is er onzekerheid over het tijdstip van het verschijnen van de definitieve norm ISO 45001 en onzekerheid is nooit goed voor een bedrijfsorganisatie.  Het verschijnen van de norm ISO 45001 is nu voorzien eind 2017 dan wel begin 2018.  Maar misschien verschijnt ISO 45001 wel eind 2018.  Ook bestaat het risico dat ISO het ontwikkelen van de norm ISO 45001 over veiligheidsmanagementsystemen gewoon stopt.  Dit laatste zou natuurlijk voor organisaties een slechte zaak zijn.  Organisaties zijn immers vragende partij voor deze kapstok voor hun veiligheidsbeleid als ‘regel van goede praktijk’.  Ook voor de verhoging van het veiligheidsniveau van werknemers over de ganse wereld, zou de stopzetting van de ontwikkeling van een norm voor veiligheidsmanagement een zeer jammere zaak zijn.
Belangrijke discussiepunten in ontwikkeling van ISO 45001!

Twee belangrijke discussiepunten bij de ontwikkeling van de norm ISO/CD 45001 zijn de definitie van een werknemer en de naleving van de wetgeving. Dit zijn mogelijks drogredenen die door bepaalde belangengroepen gebruikt worden om politieke redenen.  De definitie van ‘werknemer’ stelt immers geen probleem bij de normen over kwaliteits- en milieumanagementsystemen. Bijvoorbeeld bij competentie of bij opvolging van uitbestede diensten, wordt er bij ISO 9001:2015 en ISO 14001:2015 expliciet en impliciet gesproken over ‘externe werknemers’ en ‘werknemers onder gezag’.  Deze laatste term ‘werknemers onder gezag’ is niet correct op sociaal-rechterlijk gebied, maar vormt geen probleem naar implementatie van de normen in bedrijfsorganisaties.  Ook het verschil van de welzijnswetgeving in de verschillende landen over de ganse wereld, is voor mij een drogreden.  Dit verschil in wetgeving geldt immers ook voor de milieuwetgeving.  Dit verschil in milieuwetgeving vormt geen probleem voor de goede toepassing van de norm ISO 14001:2015 zodat ik niet goed inzie waarom dit voor ISO 45001 wel een probleem zou geven.

Tip: start reeds met veiligheidsmanagementsysteem conform ISO/DIS 45001!

Wat moet een organisatie nu doen, in afwachting van de verschijning van ISO 45001?  Het advies dat aan organisaties kan worden gegeven is eenvoudig: start nu reeds met de invoering van een veiligheidsmanagementsysteem conform de ISO/DIS 45001.  Wacht niet tot de definitieve versie eind 2017 dan wel 2018 er is, maar start er nu onmiddellijk mee. 

Ik geef hiervoor drie redenen waarom onmiddellijk gestart kan worden met de implementatie van veiligheidsmanagementsysteem conform de norm ISO 45001.  De belangrijkste reden hiervoor is dat het bestaande veiligheidsmanagementsysteem – al dan niet gebaseerd op OHSAS 18001 - toch moet omgezet worden naar ISO 45001 (in de veronderstelling dat de norm er op termijn komt).  Het is gewoon efficiënter om direct van de ISO 45001 uit te gaan.  Een twee reden is dat er niet verwacht wordt dat de definitieve versie veel zal verschillen ten opzichte van de CD. De wijzigingen zullen geen invloed hebben op de basisprincipes omdat de basisprincipes vast liggen in de high level structure en reeds van toepassing zijn voor kwaliteit (ISO 9001:2015) en milieu (ISO 14001:2015).  Bedrijven die reeds over een OHSAS 18001 gecertificeerd veiligheidsmanagementsysteem beschikken, kunnen certificatieaudits laten uitvoeren op basis van de CD-versie van de norm, waarbij natuurlijk het certificaat ISO 45001 pas kan worden uitgereikt na verschijnen van de norm en na accredidatie van de certificatie-instelling door de accreditatieinstelling Belacc. Wanneer een veiligheidsmanagementsysteem is geïmplementeerd volgens ISO/DIS 45001, is in principe ook voldaan aan de eisen van OHSAS 18001.  Dit geldt natuurlijk niet voor VCA-gecertificeerde bedrijven. Voor VCA-gecertificeerde bedrijven wordt aangeraden de bijkomende systeemelementen zoals contextanalyse of naleving van de wetgeving, toe te voegen aan hun veiligheidsmanagementsysteem dan wel aan het bestaande kwaliteits- of milieumanagementsysteem de welzijnsaspecten toe te voegen. 

Praktisch gezien kan de transitieaudit van OHSAS 18001 naar ISO 45001 gebeuren zowel tijdens de certificatieaudit als bij de toezichtsaudit.  In principe is bij hercertificatieaudit geen bijkomende audittijd nodig, terwijl dit bij toezichtsaudit wel het geval zal zijn om de volledige conformiteit bij al de processen te beoordelen.  Voor bedrijven die de transitie van VCA naar ISO 45001 willen maken, zal in principe een stage 1 audit nodig zijn om te zien of de organisatie klaar is om te worden gecertificeerd.

Ook op senTRAL: webinar over ISO45001 veiligheidsmanagementnorm

 

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid