Zikavirus: oorsprong, symptomen en aanbevelingen voor werkgevers

Zika wordt voornamelijk overgedragen via de steek van een geïnfecteerde Aedes-mug, die ook chikungunya en dengue verspreidt. Muggen worden drager van het zikavirus wanneer ze een nog niet-immune persoon steken die recent besmet is het met het virus. De geïnfecteerde muggen dragen op hun beurt het virus over door andere niet-immune personen te steken. Bij zwangere vrouwen kan kort na infectie het virus ook worden overgedragen op het ongeboren kind, of wordt de baby besmet tijdens de bevalling. In de acute fase van de infectie kan het virus ook via bloedtransfusie worden overgedragen. Momenteel zijn er aanwijzingen dat het virus in enkele gevallen ook kan worden overgedragen via seksueel contact. Dit wordt verder onderzocht. Het virus is niet in Europa aanwezig, maar sinds 2013 werden er gevallen en uitbraken van de ziekte in de westelijke Stille Oceaan, Amerika (Zuid- en Centraal) en Afrika gemeld.

Op de website van Mensura, Attentia en het Instituut voor Tropische Geneeskunde staat ondertussen meer informatie over het Zikavirus. We beperken ons in dit artikel tot de symptomen, preventiemaatregelen en de aanbevelingen voor werkgevers. Voor meer informatie (onder andere geografische verspreiding en wat te doen bij klachten) verwijzen we u door naar de waarschuwing en de bijkomende informatie op de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde.
 

Symptomen

Een zika infectie verloopt in 80% van de gevallen asymptomatisch. Bij de overige 20% ontstaan klachten 3 tot 12 dagen na besmetting met voornamelijk koorts, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, huiduitslag, vermoeidheid, rode ogen. Meestal verloopt de ziekte relatief mild. Zelden ontstaan er zoals bij andere virale infecties neurologische complicaties (zoals Guillain-barré).
 

Preventie

Er bestaat geen vaccin op dit ogenblik voor zika. Beschermende maatregelen tegen muggenbeten vormen de hoeksteen van de preventie. De overbrengende Aedes-mug steekt vooral in de voormiddag (vooral van + 9u - 11u), en in de namiddag tot voor zonsondergang (vooral van + 13u - 17 u).
 

Zika en zwangerschap

Het zikavirus kan worden overgedragen van moeder op het ongeboren kind tijdens de zwangerschap. Er zijn enkele goed gedocumenteerde gevallen beschreven waarbij hoogstwaarschijnlijk een oorzakelijk verband is tussen de infectie en afwijkingen bij de geboorte, met name microcefalie (een te kleine schedel). Verder onderzoek is nog lopende, maar op basis van huidige kennis van zaken raadt het Instituut voor Tropische Geneeskunde zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger willen worden tijdens de reis of net daarna af om voor recreatieve doeleinden te reizen naar gebieden waar een zika uitbraak gaande is. Indien de reis niet kan worden uitgesteld zijn rigoureuse antimugmaatregelen overdag aanbevolen en is het wenselijk om de verloskundige of gynecoloog te informeren over het verblijf in een gebied waar een zika epidemie is.
 

Aanbevelingen voor werkgevers

De volgende aanbevelingen voor werkgevers zijn terug te vinden op de website van Attentia:

Stuur geen zwangere vrouw, of een vrouw die zwanger wenst te worden, in de nabije toekomst voor beroepsdoeleinden naar de gebieden waar het virus actief is.

Informeer de werknemers die naar deze gebieden gaan over de risico’s en over de wijze waarop het virus wordt overgedragen (muggenbeet) alsook de preventieve maatregelen:

  • Verblijf in de stad in hotels en werkruimten met airconditioning. Ga niet op het platteland en in de bossen.
  • Draag beschermende kleding (bij voorkeur licht gekleurd) die het lichaam zoveel mogelijk bedekt.
  • Maak fysische barrières, insectenwerende schermen, gesloten deuren en ramen, en slaap onder een muskietennet.
  • Wat ook belangrijk is: maak alle recipiënten die water bevatten, zoals emmers, diverse containers, … leeg, maak ze schoon, of bedek
  • Gebruik insectenwerende stoffen die kunnen aangekocht worden in de apotheek.
Adviseer uw werknemer, bij terugkeer van de missie, om een arts te raadplegen indien uw werknemer griepachtige symptomen vertoont.

Meer gratis nieuws binnen het thema Veiligheid